نقد و بررسی ولوم 50 کیلو اهم سهپایه فلزی (Potentiometer 50kΩ)
ولوم در واقع یک مقاومت متغیر است که برای تنظیم مقدار ولتاژ یا سیگنال در مدار استفاده میشود. نوع سهپایه رایجترین مدل است.
مشخصات اصلی
- مقدار مقاومت: 50kΩ (پنجاه کیلو اهم)
- تعداد پایه: 3 پایه
- بدنه: فلزی
- نوع نصب:
- پنلی (روی پنل دستگاه)
- یا PCB
معمولاً در اندازههای:
- 16mm
- 20mm
- یا کوچکتر
ساخته میشود.
ساختار پایهها
سه پایه دارد:
1️⃣ پایه اول → یک سر مقاومت
2️⃣ پایه وسط → وایپر (خروجی متغیر)
3️⃣ پایه سوم → سر دیگر مقاومت
وقتی شفت ولوم چرخانده میشود، پایه وسط بین دو سر مقاومت حرکت میکند.
نحوه عملکرد
اگر دو سر ولوم ۵۰ کیلو اهم باشد:
- بین پایه 1 و 3 → همیشه 50kΩ
- پایه وسط با چرخاندن تغییر میکند
مثلاً:
چرخش به یک سمت
- پایه وسط تا پایه 1 ≈ 0Ω
- پایه وسط تا پایه 3 ≈ 50kΩ
چرخش برعکس
- پایه وسط تا پایه 1 ≈ 50kΩ
- پایه وسط تا پایه 3 ≈ 0Ω
انواع منحنی ولوم
A (Logarithmic)
مناسب صدا
B (Linear)
مناسب مدارهای الکترونیکی
در دستگاههای صنعتی معمولاً:
B50K (خطی) استفاده میشود.
کاربردهادر دستگاه جوش
بسیار رایج برای:
- تنظیم جریان خروجی (Current Control)
- تنظیم Hot Start
- تنظیم Arc Force
- تنظیم فرکانس یا PWM
معمولاً به ورودی IC هایی مثل:
- SG3525
- TL494
- UC3842
- LM358
وصل میشود.
کاربردهای دیگر
- کنترل ولتاژ
- تنظیم سرعت موتور
- تنظیم صدا
- تنظیم نور
مزایا
✅ تنظیم دستی دقیق
✅ ساختار ساده
✅ قیمت ارزان
✅ تعمیر و تعویض آسان
معایب
❌ ساییدگی مسیر کربنی
❌ نویز در اثر گرد و غبار
❌ قطع و وصل شدن سیگنال
❌ تغییر مقدار در اثر حرارت
خرابیهای رایج
1️⃣ قطع شدن مسیر کربنی
باعث میشود:
- تنظیم کار نکند
- مقدار ناگهان تغییر کند
2️⃣ نویز هنگام چرخاندن
علتها:
- گرد و خاک
- اکسید شدن وایپر
3️⃣ لقی محور
در اثر استفاده زیاد.
4️⃣ تغییر مقدار مقاومت
مثلاً:
50k → 60k یا 40k
علائم خرابی در دستگاه جوش
- تغییر ناگهانی آمپر
- بالا و پایین شدن جریان
- قوس ناپایدار
- دستگاه روی حداقل یا حداکثر گیر میکند
- تنظیم آمپر بیاثر میشود
تست ولوم با مولتیمتر
1️⃣ بین پایه 1 و 3
باید:
حدود 50kΩ
باشد.
2️⃣ پایه وسط با هر طرف
با چرخاندن باید:
از 0 تا 50k تغییر کند.
اگر:
- قطع شد
- پرش داشت
ولوم خراب است.
نکات تعمیراتی مهم
✅ هنگام تعویض حتماً Linear (B50K) بگذارید اگر مدار صنعتی است.
✅ پایه وسط معمولاً سیگنال خروجی است.
✅ در دستگاه جوش اگر ولوم خراب باشد ممکن است دستگاه:
- روی حداکثر جریان قفل شود
نکته حرفهای تعمیر دستگاه جوش:
گاهی مشکل بالا رفتن آمپر دستگاه اصلاً از برد نیست.
فقط ولوم 50k خراب شده یا مسیر آن قطع است.
در این حالت IC تصور میکند ولوم روی حداکثر قرار دارد.
برای خرید این محصول و محصولات دیگر به سایت جوش و برش مقدم مراجعه کنید.